کتاب، حرف میزند

شاهد بازی در ادبیات فارسی

شنبه, ۷ مرداد ۱۳۹۶، ۰۸:۴۴ ق.ظ

مقاله مختصری از سیروس شمیسا که در دولت خاتمی یک بار به شکل کتاب سیصد صفحه ای چاپ شد و بعد از آن دیگر هیچوقت مجوز نگرفت. روایت معشوق مذکر در شعر فارسی ادوار مختلف. بررسی دلایل این ماجرا و نمونه شعرهایی از اکثر شاعران معروف نظیر سعدی و حافظ و وحشی بافقی و کلی از شعرای دیگر در قرن های مختلف. اما برایم جالب بود که با خواندن این شعر ها خواننده هم می تواند برداشت معشوق الهی کند هم معشوق دختری زیبا باشد هم پسری نوجوان هم اشکال متفاوت دیگر. ایهام و کنایه و آرایه پروری چقدر زیاد در خون زبان فارسی جریان دارد.

اما بعد از اینکه متوجه می شوید نود درصد از اشعار مورد علاقتان در وصف پسری بوده است و در باب لواط حس ناخوشایندی بهتان دست می دهد. پس پیشنهاد می کنم اگر زیادی شعر دوست دارید و قسمت منطق وجودتان کمتر از احساستان به زحمت می افتد، این کتاب غریب را نخوانید :)


(بهتر دیدم که عکس کتاب و متنی از آن اینجا نباشد)

نظرات  (۹)

۰۷ مرداد ۹۶ ، ۱۰:۵۸ פـریـر بانو
به نظر من که نمیشه به قطع این حرفو زد که معشوق پسره! اتفاقا تو وب گندم هم این مسئله پیش اومد من چندتا نظر از دیگران کپی کردم. برای قضاوت در این مورد باید شرایط حاکم بر جامعۀ اون زمان رو بدونیم. یه جایی خونده بودم دورۀ حافظ شاعرا نمی تونستن اسم "دختر" رو تو شعرشون بیارن برای همین همش می گفتن دختر رز که به معنی شراب هست. شاید شاعر به خاطر خفقان و محدودیت های اون موقع به جای دختر گفته پسر که بهش گیر ندن! وگرنه برای مثال از حافظی که حافظ قرآنه و اصلا دلیل حافظ بودنش همینه، حافظی با چنین اعتقادات قوی ای آخه شاهدبازی در میاد؟ من که عقلم قبول نمی کنه :|
پاسخ:
این که مسلمه. منم نمیگم قاطعانه و حتی نویسنده کتاب هم نمیگفت. 
حرفاتون بیراه نیست. گرچه برای اسلام هم دیدم که بهانه هایی نظیر خدا زیباست و زیبایی رو دوست داره که آیه قرآنه میارن.
ولی قشنگیش هم همینه کلی برداشت مختلف. اما یه جورایی شاید اشتباه هم نباشه سخن نویسنده کتاب که دلیل و برهان خوبی هم می آورد.
نمیدونم والا
اتفاقا اون موقع هایی که ما دانش آموز بودیم سر این مسئله خیلی با معلم ادبیاتمون بحث میکردیم :| 
ولی اون میگفت نه شما بیشعورید درک نمیکنید مضمون تمامی اشعار حافظ و ... همگی عشق آسمانی و ملکوتی و ایناست:/

حالا اندفه که دیدمش این کتاب رو باید بزنم تو صورتش تا بفهمه کی راس میگه :|| ://
پاسخ:
مگه هنوز دانش آموز نیستی؟
معلم ها معمولا نه همیشه انسانهای از هر نظر ضعیفی هستن تویتو جامعه ما
۰۷ مرداد ۹۶ ، ۱۱:۴۰ 🌸🌸 سَـمَـــر 🌸🌸
ای بابا همه ی باورهام فرو ریخت که :| از کجا پیدا کنم این کتابو؟
پاسخ:
منم :/

کتاب رو من از خیابون انقلاب تهران از دست فروش ها خریدم فکر کنم. اما معمولا اکثر کتابفروشیها کتاب غیرمجاز میارن و اگه مشتریشون باشین و ازشون بخواین بهتون نشون میدن
۰۷ مرداد ۹۶ ، ۱۲:۴۷ بهار پاتریکیان D:
خاک بر سرم :|||
پاسخ:
:))))
از دست این شعرا
۰۷ مرداد ۹۶ ، ۱۲:۵۳ بهار پاتریکیان D:
امروز سر کلاس ادبیات استادمون عصن مارو با یه مسائلی آشنا کرد کف هممون برید :||
ینی اصلا کلا دیدگاهم نسبت به ادبیات فارسی تغییر کرد :||
پاسخ:
چه مسائلی بگو ما هم کف کنیم :))
۰۷ مرداد ۹۶ ، ۱۲:۵۸ بهار پاتریکیان D:
مثلا هزلیات سوزنی سمرقندی :|
فقط رفتین خوندین با موازین ادبی و اخلاقی منافات داشت تقصیر من نیستااااا -_-
پاسخ:
موازین اخلاقی برای من هیچ مرزی نداره :))
عب نداره اسمش روشه. هزلیات
۰۷ مرداد ۹۶ ، ۱۳:۵۰ פـریـر بانو
خب وقتی خودش مطمئن نیست چرا یه کتاب مینویسه؟ :| گویا قسمتایی که مطمئن نبود رو تو پاورقی آورده. و سوال اینه چرا گفته: اساسا ادبیات غنایی فارسی به یک اعتبار ادبیات هم جنس گرایی است :| چرا اساسا؟ :|


آخه یه سری دلیل ها هم خنده داره! مثلا میگه چون شاعر تو شعرش از کلمۀ "قبا" یا "مروت" استفاده کرده پس معشوقش پسره! :| خو تو از کجا میدونی آخه؟ این همه ایهام تو ادبیات ما هست! این همه مجاز! یا مثلا کی گفته نمیشه از مروت که به معنی دوستی و ایناست برای زن استفاده کرد؟ :| و حتی تر اگر شعری راجع به پسر باشه صرفا به این معنی نیست که به لحاظ جنسی بهش نظر داشتن! والاع :/

:: حالا درسته بحث جالبه و کلی هم صدا کرده بود و هنوزم خیلیا با اشتیاق ازش حرف می زنن انگار که کشف بزرگ قرنه! منتهی یادمون نره این یه جور تیشه زدن به ریشۀ فرهنگمونه! من و شما شاید زیاد تحت تاثیر این حرفا قرار نگیریم و بخش منطق مغزمون فعال باشه اما خیلیا با شنیدن این حرفا به کل حالشون از شعرا و عرفا به هم میخوره و کلا با یه حالت چندشی ازشون یاد میکنن! این اصلا خوب نیست :/ آدم ناراحت میشه بهش فکر می کنه :(

پاسخ:
خب میگین به یک اعتبار دیگه یعنی با یه نوع دید اینجوریه
میدونی اصلا ضد فرهنگ نیست. آخه ما توی تاریخ به شدت بدتر از این چیزها رو تجربه کردیم. حکومت ترک ها که خیلیییی زیاد بوده و همینطور قوم مغول. نمیشه اینا تاثیر نذاره. یعنی تاثیر گذاشته زیادم تاثیر گذاشته
اصولا تمامی مباحث دنیا میتونن چند سر درست داشته باشن نه یک جواب. کسی نمیتونه حرف این پژوهشگر رو رد کنه. یک عالمه شعر با خودِ واژه پسر هم توی کتاب بود.
من ناراحت نمیشم بهش فکر میکنم. چون کشورم رو میبینم که چقدر تجربیات غریبی رو دیده و هنوز هم جامعه تغییر میکنه هرروز.
(توی پرانتز اینم بگم که شما که دختری اما من طی 12 سال تحصیل در مدرسه کم ندیدم از این عشقبازی های بچه ها بهم یا حتی دبیران یا اقوام نزدیک...)

به کشور و زبانمون افتخار میکنم که تا این حد محکم و استواره
این کتاب کتاب خوبیه 
خوندمش و همنیجور ماتم برده بود
پاسخ:
آره مات کلمه خوبیه
نه سیاهه نه سفید نه مشخصه نه مبهم
آره مات...
بحث شما یه طرف

ولی اینکه یه واژه و یه شعر چقدر میتونه تفسیر بردار باشه هم یه طرف!
پاسخ:
بله

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">